Moja karta SD exFAT nagle przestała wyświetlać moje zdjęcia i filmy po tym, jak próbowałem uzyskać do niej dostęp na komputerze. Karta nadal pojawia się w Zarządzaniu dyskami, ale pliki zniknęły lub są nieczytelne. Szukam bezpiecznych opcji lub narzędzi do odzyskiwania danych z karty SD, które dobrze współpracują z exFAT, nie pogarszając uszkodzeń.
Odzyskanie danych z exFAT jest możliwe, więc nie skreślałbym od razu karty tylko dlatego, że Windows mówi, że trzeba ją sformatować albo karta SD wygląda na uszkodzoną.
Najważniejsze to natychmiast przestać jej używać. Nie formatuj jej, nie uruchamiaj CHKDSK i nie próbuj losowych kroków naprawczych, zanim nie odzyskasz plików. Jeśli to tylko uszkodzenie systemu plików, takie działania mogą pogorszyć sytuację. Szybkie formatowanie zwykle usuwa informacje o systemie plików bardziej niż same dane, więc pliki mogą nadal tam być, dopóki coś ich nie nadpisze.
Kiedy mnie się to zdarzyło, przez pomyłkę usunąłem sporo filmów z kamery z karty SD exFAT. Od razu wyjąłem kartę z kamery i użyłem czytnika kart w komputerze. To był prawdopodobnie główny powód, dla którego odzyskiwanie się udało, bo kamera nie zdążyła już niczego dopisać na kartę.
Użyłem Disk Drill. Podstawowy przebieg pracy jest całkiem prosty:
- Zainstaluj Disk Drill na komputerze, nie na karcie SD ani dysku USB, z którego próbujesz odzyskać dane.
- Podłącz kartę exFAT lub urządzenie USB.
- Wybierz urządzenie i kliknij Szukaj utraconych danych.
- W większości przypadków użyj Uniwersalnego skanowania.
- Poczekaj na zakończenie skanowania, a potem sprawdź podgląd tego, co zostało znalezione.
- Zapisz odzyskane pliki na komputerze lub innym dysku. Nie odzyskuj ich z powrotem na tę samą kartę ani pamięć USB.
W systemie Windows Disk Drill pozwala odzyskać do 100 MB za darmo, co jest przydatne, aby sprawdzić, czy pliki faktycznie da się odzyskać, zanim za cokolwiek zapłacisz. Zwróciłbym też uwagę na opcję obrazu dysku. Jeśli karta działa niestabilnie, rozłącza się, odczytuje dane powoli albo zawiesza się podczas skanowania, najpierw utwórz obraz i skanuj jego zamiast niej. To mniej obciąża oryginalne urządzenie.
W przypadku nagrań z kamer, zwłaszcza z urządzeń DJI, GoPro, Canon, Sony i podobnych, warto też wypróbować Advanced Camera Recovery (ACR). Pliki wideo z kamer są często podzielone na fragmenty, więc zwykłe skanowanie może ich nie odbudować poprawnie. ACR jest przeznaczone właśnie do tego typu odzyskiwania pofragmentowanych nagrań wideo.
Jeśli Disk Drill nie znajdzie plików, potem sprawdziłbym TestDisk. Jest darmowy i znacznie mniej przyjazny dla początkujących, ale bardzo dobrze sprawdza się wtedy, gdy prawdziwym problemem jest uszkodzona partycja albo uszkodzony system plików, a nie zwykła sytuacja z usunięciem plików.
Jedyny moment, kiedy nie bawiłbym się dalej w samodzielne narzędzia, to sytuacja, gdy urządzenie wygląda na fizycznie uszkodzone. Jeśli nie pojawia się na wielu komputerach, stale się rozłącza, ma widoczne uszkodzenia albo robi się nienaturalnie gorące, przestań go używać. W takim momencie bezpieczniejszą opcją jest profesjonalne laboratorium odzyskiwania danych. Wiele z nich oferuje darmową ocenę, ale samo odzyskanie danych może kosztować od kilkuset dolarów do ponad 1000 USD, zależnie od rodzaju awarii.
Więc tak, nawet bez kopii zapasowej odzyskanie plików z karty SD exFAT albo dysku USB jest jak najbardziej możliwe. Po prostu nie zapisuj na niej nic nowego i odzyskaj dane, zanim spróbujesz naprawić albo sformatować urządzenie.
Jeśli Zarządzanie dyskami pokazuje kartę z prawidłowym rozmiarem, szanse na odzyskanie danych są zwykle znacznie większe niż wtedy, gdy pokazuje 0 bajtów, „Brak nośnika” lub ciągle się rozłącza. Zgadzam się, żeby nie uruchamiać CHKDSK, ale przed skanowaniem spróbowałbym innego czytnika kart lub portu USB, ponieważ wadliwy czytnik może sprawić, że karta exFAT będzie wyglądać na bardziej uszkodzoną, niż jest w rzeczywistości. Jeśli nadal wyświetla się poprawnie, najpierw wykonaj obraz karty, jeśli narzędzie na to pozwala, a następnie przeskanuj obraz za pomocą Disk Drill, R-Photo, DMDE, PhotoRec lub czegokolwiek, z czego wygodnie ci korzystać. Irytujący problem ze zdjęciami i filmami polega na tym, że podglądy mogą wyglądać dobrze, podczas gdy niektóre odzyskane filmy są uszkodzone, więc przetestuj kilka odzyskanych plików, zanim założysz, że cała partia została uratowana. I nie naprawiaj karty, dopóki pliki nie zostaną skopiowane w inne miejsce.
Brakujące pliki nie oznaczają automatycznie, że zdjęcia zniknęły. W przypadku exFAT może to po prostu oznaczać, że uszkodzone są informacje katalogu, więc Windows nie wie już, jak wyświetlić listę plików, mimo że duża część rzeczywistych danych zdjęć/wideo może nadal tam się znajdować.
Byłbym jednak trochę ostrożny z podejściem „po prostu to przeskanuj”. Jeśli karta jest niestabilna, każde pełne skanowanie to kolejny długi odczyt całej karty. Dlatego wykonanie obrazu karty najpierw to coś więcej niż tylko miły dodatek. Daje ci kopię, na której możesz pracować, a jeśli karta SD później pogorszy swój stan, nie zaczynasz od zera.
Kolejna rzecz, którą ludzie pomijają w przypadku kart SD, to fałszywa lub zawodna pojemność. Jeśli była to tania duża karta z Amazon/eBay/marketplace albo taka, która zawsze wydawała się trochę podejrzana, brakujące filmy mogą wynikać z tego, że karta kłamała co do swojego rozmiaru i zaczęła nadpisywać wcześniejsze dane po zapełnieniu ponad rzeczywistą pojemność. W takim przypadku odzyskiwanie może być chaotyczne lub niepełne, bez względu na to, jakiego oprogramowania użyjesz. Nie testuj jej jeszcze za pomocą H2testw ani F3, ponieważ te testy zapisują dane na całej karcie i mogą zniszczyć to, co próbujesz odzyskać. Tego rodzaju test zostaw na czas po odzyskaniu danych albo wykonaj go na sklonowanym obrazie, jeśli wiesz, co robisz.
Jeśli chodzi o faktyczną próbę odzyskiwania, działałbym w takiej kolejności:
- Wyjmij kartę i nie wkładaj jej z powrotem do aparatu.
- Wypróbuj sprawdzony czytnik, najlepiej podłączony bezpośrednio do komputera.
- Jeśli karta pokazuje prawidłowy rozmiar, najpierw wykonaj obraz sektor po sektorze.
- Jeśli to możliwe, skanuj obraz, a nie kartę.
- Odzyskuj na dysk wewnętrzny lub inny dysk zewnętrzny, nigdy z powrotem na kartę SD.
- Otwórz próbkę odzyskanych plików, zanim zaczniesz świętować.
Disk Drill nadaje się jako łatwiejsze pierwsze podejście, zwłaszcza jeśli chcesz podglądy i nie chcesz mieć do czynienia z bardziej technicznym interfejsem. Zastrzeżenie jest takie, że podglądy nie są dowodem na to, że każdy plik będzie idealny, szczególnie w przypadku wideo. JPG jest zazwyczaj prostszy. Wideo z aparatu może być pofragmentowane, a jeśli rekordy systemu plików są uszkodzone, zwykłe odzyskiwanie sygnaturowe może znaleźć fragmenty, ale nie odbudować poprawnie całego klipu. Jest tu powiązana dyskusja o odzyskiwaniu usuniętych filmów z karty SD, którą warto przeczytać, jeśli większość tego, co utraciłeś, to nagrania, a nie zdjęcia.
Lekko odradzałbym wypróbowywanie zbyt wielu narzędzi jedno po drugim na oryginalnej karcie. Ludzie robią tak, ponieważ każde narzędzie znajduje coś innego, co jest prawdą, ale na uszkodzonej karcie SD może się to przerodzić w godziny powtarzających się odczytów. Jeśli masz obraz, testuj do woli Disk Drill, R-Photo, DMDE, PhotoRec i cokolwiek innego. Jeśli masz tylko oryginalną kartę i działa niestabilnie, bądź bardziej wybiórczy.
I nie zdziw się, jeśli odzyskany wynik będzie wyglądał kiepsko. W najlepszym przypadku odzyskasz oryginalne foldery i nazwy plików. Częściej przy uszkodzonym exFAT dostajesz pliki posortowane według typu z ogólnymi nazwami. W najgorszym przypadku zdjęcia wracają, ale niektóre filmy są uszkodzone albo odtwarzają się tylko częściowo. To nie znaczy, że odzyskiwanie całkowicie się nie udało, tylko że metadane systemu plików były prawdopodobnie uszkodzone na tyle, że narzędzie musiało zgadywać.
Jeśli karta zaczyna znikać podczas skanowania, za każdym razem pokazuje inny rozmiar albo zawiesza cały komputer, zatrzymaj się. To moment, w którym samodzielne działania przestają dotyczyć wyboru oprogramowania, a zaczynają zależeć od tego, czy kartę da się fizycznie odczytać wystarczająco długo, aby zrobić kopię.
Przestań otwierać ją w Eksploratorze plików.
To brzmi jak drobiazg, ale Eksplorator może siedzieć i próbować generować miniatury, odczytywać metadane albo w kółko odświeżać folder. Jeśli karta już zgłasza błędy odczytu, to jest to niepotrzebne zużycie jeszcze zanim zaczniesz odzyskiwanie. To, że Zarządzanie dyskami widzi kartę, dowodzi tylko, że komputer wykrywa jakieś urządzenie. Nie dowodzi to, że system plików jest czytelny ani że pamięć NAND jest sprawna.
Zgadzam się z radą, żeby najpierw zrobić obraz, ale byłbym w tej kwestii bardziej stanowczy, jeśli filmy są ważne. Zwykłe skanowanie odzyskiwania jest w porządku, gdy karta jest stabilna. Jeśli skanowanie zwalnia do ślamazarnego tempa, zawiesza się na określonych procentach albo karta znika i łączy się ponownie, przestałbym skanować kartę bezpośrednio. W takiej sytuacji potrzebna jest metoda klonowania lub tworzenia obrazu, która potrafi pomijać uszkodzone obszary i wznawiać pracę później. Niektóre lepsze programy do odzyskiwania bardzo to ułatwiają. Od bardziej technicznej strony narzędzia takie jak ddrescue są lepsze dla uszkodzonego nośnika, bo nie mielą w nieskończoność tego samego wadliwego miejsca.
Małe zastrzeżenie co do przełącznika blokady SD: przesunięcie suwaka na lock w pełnowymiarowym adapterze SD może pomóc zapobiec przypadkowym zapisom, ale nie ufaj temu jak prawdziwej blokadzie zapisu klasy śledczej. Niektóre czytniki to respektują, niektóre konfiguracje zachowują się dziwnie, a karty microSD same w sobie tak naprawdę nie mają takiej ochrony. I tak traktuj kartę jak delikatną.
Disk Drill jest rozsądnym wyborem na przyjazne dla użytkownika pierwsze podejście, zwłaszcza jeśli chcesz podglądów, ale nie oceniałbym wyniku wyłącznie po miniaturach. Skopiuj kilka odzyskanych plików na komputer, otwórz je w całości, a w przypadku filmów przewiń w okolice początku, środka i końca. Odzyskany MP4, który otwiera się na dwie sekundy, nadal może być uszkodzony. Jeśli wrócą nazwy plików i foldery, świetnie. Jeśli wszystko wróci jako ogólne pliki JPG/MP4, to nadal może być dobry wynik dla karty exFAT z uszkodzonymi rekordami katalogu.
I nie naprawiaj woluminu exFAT po odzyskaniu, dopóki nie skończysz z danymi. Formatowanie, CHKDSK, komunikaty naprawy z aparatu i testy fałszywej pojemności to wszystko zadania na później. Najnudniejsza kolejność jest najlepsza: zrób najbezpieczniejszą kopię, jaką możesz, odzyskuj z tej kopii, zweryfikuj pliki, a potem zdecyduj, czy karta nadaje się do wyrzucenia.