Przypadkowo sformatowałem mój pendrive, zanim skopiowałem z niego ważne zdjęcia i dokumenty do pracy, i teraz próbuję znaleźć niezawodny sposób na odzyskanie utraconych plików. Naprawdę byłbym wdzięczny za porady dotyczące bezpiecznych metod odzyskiwania danych z USB, oprogramowania, które faktycznie działa, oraz tego, czy odzyskanie danych jest nadal możliwe po szybkim formatowaniu.
Zrobiłem to kiedyś z pendrivem pełnym służbowych PDF-ów i rodzinnych zdjęć. Zrobiło mi się niedobrze w tej samej sekundzie, w której kliknąłem formatuj. Warto najpierw wiedzieć jedno: sformatowanie USB nie zawsze od razu usuwa dane plików. Wiele zależy od tego, jaki rodzaj formatowania został wykonany i czy dalej używałeś dysku po tym.
Pierwszy krok: przestań dotykać USB.
Nie kopiuj na niego plików. Nie formatuj go ponownie. Nie uruchamiaj CHKDSK. Nie próbuj przypadkowych poradników typu naprawa USB z wyników wyszukiwania. Każdy zapis na dysku zwiększa szanse, że stare dane zostaną nadpisane. Po nadpisaniu szanse odzysku mocno spadają.
Jedna rzecz, którą ludzie cały czas źle rozumieją: nie ma prawdziwego przycisku cofnięcia formatowania. Formatowanie zmieniło układ systemu plików. Tego się nie odwraca. Narzędzia do odzyskiwania szukają pozostałości danych plików, które nadal znajdują się na nośniku, i składają je z powrotem. Więc dysk pozostaje sformatowany, ale twoje stare pliki mogą nadal tam być.
To, co wydarzyło się podczas formatowania, ma ogromne znaczenie:
- Szybkie formatowanie. Zwykle trwa kilka sekund. To właśnie ten wariant chcesz mieć, jeśli miałbyś wybierać. W systemie Windows często odbudowuje rekordy systemu plików i pozostawia zawartość plików na miejscu, dopóki coś innego ich nie nadpisze. Widziałem tu udane odzyskiwanie, gdy dysk został zostawiony w spokoju zaraz po tym.
- Pełne formatowanie. Trwa dłużej. Nowsze wersje Windows zapisują dane na całym dysku podczas tego procesu. Jeśli wykonałeś pełne formatowanie, odzyskiwanie programowe zwykle idzie słabo.
- Formatowanie przez inne urządzenie. Aparaty, telewizory, wideorejestratory, konsole i podobne rzeczy często wykonują szybkie formatowanie. Nie zawsze, ale na tyle często, że nadal warto spróbować odzyskiwania.
Jeśli nie masz kopii zapasowej, od razu przeszedłbym do oprogramowania do odzyskiwania. Miałem całkiem niezłe wyniki z Disk Drill. Obsługuje popularne systemy plików USB, takie jak FAT32, exFAT i NTFS, a wyniki porządkuje w sposób, który oszczędza czas.
Takiej kolejności bym użył:
- Zainstaluj Disk Drill na wewnętrznym dysku komputera. Nie na sformatowanym USB. Wiem, że to brzmi oczywiście, ale ludzie robią to w panice.
- Podłącz pendrive i otwórz aplikację.
- Wybierz USB z listy urządzeń.
- Uruchom Search for Lost Data, a potem użyj Universal Scan, jeśli o to zapyta. W przypadku sformatowanych dysków to zwykle właściwy tryb, bo sprawdza na więcej niż jeden sposób.
- Poczekaj, aż skanowanie się zakończy. Pliki zaczną pojawiać się wcześnie, a potem dojdą kolejne. Ja zwykle czekam. Pierwszy ekran nie pokazuje pełnego obrazu.
- Przejrzyj znalezione pliki według kategorii. Zdjęcia, filmy, dokumenty, audio, archiwa. Filtruj według rozmiaru, daty albo typu, jeśli lista jest ogromna.
- Podglądnij to, na czym ci zależy. Jeśli zdjęcie się otwiera albo podgląd dokumentu wygląda normalnie, masz większe szanse na czyste odzyskanie.
- Odzyskaj wszystko na inny dysk. Zewnętrzny SSD, dysk wewnętrzny, inny USB, cokolwiek. Nie zapisuj z powrotem na ten sam pendrive. Ten błąd szybko niszczy dane, które da się jeszcze odzyskać.
Jeśli USB zachowuje się dziwnie, najpierw utwórz obraz dysku. Ten krok zbyt często jest pomijany. Jeśli dysk się rozłącza, zgłasza błędy odczytu, zawiesza się w trakcie skanowania albo wydaje się niestabilny, skanuj obraz zamiast oryginalnego nośnika. Nauczyłem się tego za późno i tak, szkoda, że nie wiedziałem tego wcześniej.
Wiele poradników promuje poprawki w Wierszu polecenia, takie jak CHKDSK i ATTRIB. Nie zaczynałbym od tego po formatowaniu.
- CHKDSK próbuje naprawiać problemy systemu plików. To nie jest narzędzie do odzyskiwania plików. Na uszkodzonym albo świeżo sformatowanym dysku może zmienić struktury, których nadal potrzebowałeś do odzyskania danych.
- ATTRIB pomaga przy ukrytych plikach. Dobre przy plikach ukrytych przez malware albo błędne atrybuty. Bezużyteczne dla plików utraconych przez formatowanie.
Majstrowałbym przy tym tylko wtedy, gdy formatowanie nigdy się nie zakończyło albo dysk zaczął szwankować w połowie procesu i system plików został pomieszany bez ukończenia poprawnego formatowania. W większości innych przypadków najpierw odzyskuj. Naprawiaj później.
Zwracaj też uwagę na oznaki awarii sprzętowej. Jeśli USB nie jest rozpoznawane, pokazuje złą pojemność, rozłącza się co kilka sekund albo ma fizyczne uszkodzenia, to może być coś więcej niż przypadkowe formatowanie. W tym momencie powtarzane skanowania i ponowne podłączanie niewiele pomagają. Jeśli dane są ważne, bezpieczniejszym ruchem jest profesjonalny serwis odzyskiwania danych.
Więc tak, nadal jest szansa, zwłaszcza po szybkim formatowaniu i zerowym dalszym użyciu. To są dwa największe czynniki: jaki rodzaj formatowania został wykonany i czy cokolwiek zostało później zapisane na dysku. Jeśli było to szybkie formatowanie i od razu przestałeś używać nośnika, twoje szanse są często całkiem niezłe. Bez gwarancji, ale całkiem niezłe.
Jeśli formatowanie było szybkie, nadal masz szansę. Jeśli było pełne, szanse mocno spadają. Zgadzam się z @mikeappsreviewer w jednej kwestii, przestań teraz używać pendrivea. Gdzie trochę się różnię, najpierw zrobiłbym obraz USB, jeśli pliki są ważniejsze niż twój czas. Surowa kopia zapasowa daje jedno stabilne źródło do ponownego skanowania, jeśli nośnik zacznie szwankować.
Najlepsza droga do użytku domowego:
- Podłącz go w trybie tylko do odczytu, jeśli twój sprzęt na to pozwala.
- Utwórz obraz USB.
- Przeskanuj obraz za pomocą Disk Drill lub innego narzędzia do odzyskiwania.
- Odzyskaj pliki na komputer lub inny dysk, nigdy z powrotem na ten sam USB.
Dlaczego najpierw obraz. Tanie pamięci flash psują się w trakcie odczytu częściej, niż ludziom się wydaje. Widziałem nośniki, które znikały po jednym długim skanowaniu. Jeden obraz uratował sytuację, bez żartów.
Na razie pomiń też narzędzia do naprawy systemu plików. Pomagają przy uszkodzeniach, a nie przy odzyskiwaniu zdjęć i dokumentów po formatowaniu.
Jeśli chcesz krótki przewodnik, ten przewodnik wideo po odzyskiwaniu danych z sformatowanego lub uszkodzonego pendrivea jest łatwiejszy do śledzenia niż większość tekstowych poradników.
Jeśli Disk Drill znajduje pliki z nienaruszonym podglądem, to bardzo dobry znak. Jeśli USB pokazuje 0 bajtów, zły rozmiar albo ciągle się rozłącza, zatrzymaj się i oddaj to specjalistom.
W większości zgadzam się z @mikeappsreviewer i @espritlibre co do głównej zasady: przestań używać USB. Ale dodałbym jeszcze jedną rzecz, o której często się zapomina: sprawdź, czy odzyskane pliki są faktycznie użyteczne, a nie tylko możliwe do odzyskania.
Wiele narzędzi potrafi znaleźć nazwy plików lub fragmenty po formatowaniu, ale zdjęcia mogą otwierać się w połowie szare, dokumenty mogą być uszkodzone, a filmy mogą nadawać się do kosza. Dlatego obsługa podglądu ma większe znaczenie niż cały szum wokół skanowania. Disk Drill jest tutaj całkiem niezły, ponieważ możesz sprawdzić, co jest prawdziwe, zanim stracisz godziny na odzyskiwanie.
Poza tym nie przywiązuj się zbytnio do sformułowania bezpiecznie i łatwo odzyskać dane z sformatowanego dysku USB. Nie odwracasz dosłownie procesu formatowania. Próbujesz uratować pozostałe dane plików, zanim zostaną nadpisane.
Moje zdanie:
- jeśli było to szybkie formatowanie, szanse są nadal całkiem dobre
- jeśli było to pełne formatowanie, oprogramowanie może znaleźć niewiele albo nic
- jeśli USB jest bardzo tani lub stary, odzyskiwanie może szybko stać się dziwne
W jednej małej kwestii się nie zgadzam: najpierw wykonanie obrazu jest rozsądne, ale nie zawsze obowiązkowe, jeśli dysk jest stabilny, a dane nie są kwestią życia i śmierci. W przypadku normalnego, sprawnego pendrivea skanowanie bezpośrednio za pomocą Disk Drill jest często w porządku i szybsze. Jeśli zaczyna się rozłączać, wydawać dziwne dźwięki, pokazywać złą pojemność lub zawieszać komputer, przestań przy nim grzebać.
Unikaj też sztuczek typu darmowa naprawa z YouTube. Połowa z nich to w zasadzie speedrun do utraty danych lol.
Odzyskuj tylko na inny dysk. Nie na ten sam nośnik. W ten sposób ludzie zamieniają może da się odzyskać na na pewno przepadło.
Jeden dodatkowy aspekt: sprawdź zachowanie kontrolera USB przed zrobieniem czegokolwiek obciążającego. Jeśli dysk nagle zgłasza niewłaściwy rozmiar, zmienia się z exFAT na RAW albo rozłącza się pod obciążeniem, wskazuje to na problem sprzętowy lub z firmware, a nie tylko zwykły błąd formatowania. W takim przypadku unikałbym powtarzanych pełnych skanów, ponieważ każde kolejne przejście może być tym, które ostatecznie go wykończy.
Nieco nie zgadzam się z obozem „zawsze najpierw twórz obraz”. To dobra rada, tak, ale w przypadku niektórych niestabilnych pendriveów długie tworzenie obrazu może zakończyć się niepowodzeniem wcześniej niż ukierunkowane odzyskiwanie. Jeśli nośnik jest stabilny, najpierw spróbuj selektywnego skanowania zdjęć/dokumentów. Jeśli jest niestabilny, utwórz obraz tego, co tylko się da.
Konkretnie o Disk Drill:
Zalety
- dobra obsługa podglądu
- łatwe filtrowanie według typu pliku
- dobrze radzi sobie z popularnymi formatami USB
- przyzwoity w sytuacjach szybkiego formatowania
Wady
- głębokie skany mogą zwracać bałagan w nazwach plików/strukturze folderów
- wyniki po pełnym formatowaniu często są rozczarowujące, tak samo jak w większości programów
- skanowanie dużych uszkodzonych nośników może trochę potrwać
Moja kolejność byłaby więc taka: sprawdź, czy dysk wygląda normalnie, uruchom narzędzie do odzyskiwania, takie jak Disk Drill, intensywnie korzystaj z podglądu i najpierw odzyskaj tylko najważniejsze rzeczy na inny dysk. @espritlibre, @cazadordeestrellas i @mikeappsreviewer mają rację co do jednej kluczowej rzeczy: im mniej ruszasz ten nośnik USB, tym większe masz szanse.